\u00c7anakkale\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcne kadar \u00e7ok\u00e7a yaz\u0131ld\u0131, anlat\u0131ld\u0131. Haliyle zihinlerde fazlaca yer edinmi\u015f olabilir. Fakat ne kadar anlat\u0131lsa, anlata anlata dil yorulsa da az geliyor. Fedak\u00e2rl\u0131k kelimesinin tam olarak manas\u0131n\u0131 buldu\u011fu bu topraklarda \u00c7anakkale, bir fazla anlat\u0131lsa, daima bir eksik kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Anlataca\u011f\u0131m\u0131z mevzu, gelecekle alakal\u0131. Konumuz, cephede m\u00fccadeleye ko\u015fan gen\u00e7ler. Zira \u00c7anakkale, Anadolu\u2019nun gelece\u011fi demekti. Gen\u00e7ler de o gelece\u011fin teminat\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin, \u0130slam\u2019\u0131n nuruyla y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerden itibaren Bat\u0131, s\u00fcrekli M\u00fcsl\u00fcman f\u00fctuhat\u0131n\u0131 hissediyordu. Ticaret yollar\u0131, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n elindeydi. Ta ki co\u011fraf\u00ee ke\u015fiflerle beraber yeni, deniz a\u015f\u0131r\u0131 ticaret yollar\u0131n\u0131n ke\u015ffedilmesine kadar, bu b\u00f6ylece devam etti.<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6m\u00fcrgelerinden ald\u0131\u011f\u0131 kaynaklarla zenginle\u015fen Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zg\u00fcveni, yerine gelmi\u015f gibiydi. Bundan sonra hedef, Osmanl\u0131 topraklar\u0131, \u0130slam beldeleri olacakt\u0131. Siyas\u00ee ve asker\u00ee her t\u00fcrl\u00fc m\u00fccadeleye haz\u0131rd\u0131 Osmanl\u0131. Gerekeni yapmaktan hi\u00e7bir zaman \u00e7ekinmeyen halk\u0131 vard\u0131. \u00c7etin m\u00fccadeleler verdikten sonra, \u00f6zellikle de Balkan Sava\u015flar\u0131\u2019n\u0131n yaralar\u0131n\u0131 hen\u00fcz saramam\u0131\u015fken devlet, kendisini Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n i\u00e7inde buldu.<\/p>\n\n\n\n
Talim ve terbiye<\/strong><\/p>\n\n\n\n Balkan Sava\u015flar\u0131, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin madd\u00ee ve manev\u00ee eksikliklerini ortaya koymu\u015f, bu alanlara odaklanmaya sevk etmi\u015fti. Talim ve terbiye ile maneviyattaki eksiklikler, al\u0131nan ma\u011flubiyetlerin en \u00f6nemli sebepleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Bu vahim durumdan bir an evvel kurtulmal\u0131, gen\u00e7ler hem bedenen hem de ruhen, gelecek m\u00fccadelelere haz\u0131rlanmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bir yandan onlar\u0131n bedenlerini sa\u011flamla\u015ft\u0131racak, asker\u00ee bilin\u00e7lerini art\u0131racak, di\u011fer yandan vatan sevgisini ve iman g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racak bir e\u011fitim program\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131yd\u0131. Bu durumda, gen\u00e7li\u011fin bedenen ve ruhen iyi e\u011fitilmesi, bir an evvel v\u00fccudunu sa\u011flamla\u015ft\u0131rmas\u0131, askerlik ve sava\u015f sanat\u0131n\u0131 iyice \u00f6\u011frenmesi gibi maksatlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde, beden e\u011fitimi ve izcilik, \u00f6nemli birer ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n Yeni ders programlar\u0131 ile birlikte, gen\u00e7ler aras\u0131nda samimiyet ve yard\u0131mla\u015fma duygusunun artmas\u0131 ile birlikte, giri\u015fim, cesaret, g\u00f6rg\u00fc, deneyim, hayat\u0131n zorluklar\u0131na kar\u015f\u0131 koyma, kendi i\u015fini kendi yapma ve \u00e7etin yolculuk \u015fartlar\u0131na dayanma gibi \u00f6zelliklerin geli\u015fece\u011fi, gen\u00e7lerin s\u0131hhat ve kuvvet bulaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu sayede, daha \u00f6nce, 1857 y\u0131l\u0131nda kurulan Maarif-i Umumiye Nezareti, burada yeniden g\u00fcndeme geldi. Sultan Abd\u00fclhamid Han Hazretlerinin de destekleriyle \u015fekillenen idad\u00eeler ve sultan\u00eeler, hen\u00fcz 9-10 ya\u015flar\u0131ndan askerlik \u00e7a\u011f\u0131na kadar olan gen\u00e7leri, bu do\u011frultuda yeti\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Nitekim maksat, \u00c7anakkale\u2019de h\u00e2s\u0131l olmu\u015ftu. Hem bedenen hem de ruhen e\u011fitilen, geli\u015fen gen\u00e7ler, cephede omuz omuza, var g\u00fc\u00e7leriyle \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131lar. \u0130man g\u00fcc\u00fcn\u00fc ard\u0131na alm\u0131\u015f, vatan sevgisiyle bezenmi\u015f, b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f bir Anadolu gencini, hi\u00e7bir top t\u00fcfek durduramazd\u0131. Yeri geliyor, kas g\u00fc\u00e7leriyle bizzat cephede d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 duruyorlar, yeri geliyor \u00e7evik ve atiklikleriyle cephe gerisinde haberle\u015fmeyi sa\u011fl\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u00c7anakkale, bu gen\u00e7 dima\u011flar i\u00e7in, gelece\u011fin ta kendisiydi. Bo\u011faz savunulmal\u0131, Anadolu korunmal\u0131, haliyle gelecek, teminat alt\u0131na al\u0131nmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Uzun s\u00fcren bir sava\u015f, ard\u0131nda nice \u015fehitler b\u0131rakt\u0131. Ya\u015fl\u0131s\u0131ndan gencine, al\u0131nlar bir bir topra\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Gen\u00e7leri e\u011fitmek, \u00f6zellikle de i\u00e7erisinde bulunulan d\u00f6neme g\u00f6re e\u011fitmenin k\u0131ymeti, \u00c7anakkale\u2019de g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Devir her zaman de\u011fi\u015fir. \u00d6nceki nesille sonraki nesil aras\u0131nda farklar g\u00f6ze \u00e7arpabilir. Teknolojinin nefesini her daim ensesinde hisseden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7li\u011fiyle, dede-nine, hatta anne-baba aras\u0131nda, nesiller aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar olabilir. O devirlerde ise ku\u015fak \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, asgari seviyeye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Zaman\u0131 gelmemi\u015f celp d\u00f6nemleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7anakkale\u2019de sava\u015f\u0131n \u015fiddetinden kaynakl\u0131 asker sevkiyatlar\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fiklik ya\u015fanm\u0131\u015f ve hen\u00fcz celp d\u00f6nemleri gelmeden silah alt\u0131na al\u0131nanlar olmu\u015ftu. 1914 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kart\u0131lan M\u00fckellefiyet-i Askeriye Kanun-u Muvakkati\u2019ne (Ge\u00e7ici Askeri M\u00fckellefiyet Kanunu) g\u00f6re askerlikten muaf veya tecilli tutulan talebelerin bir k\u0131sm\u0131 da silah alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bilhassa fiziken uygun olan lise talebeleri derhal e\u011fitim alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve temel askeri imtihanlardan sonra cepheye sevk edilmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n D\u00f6nemin okul kay\u0131tlar\u0131na mercek tuttu\u011fumuzda 1915 senesinde Sivas, \u00c7anakkale, \u0130stanbul, Bursa, Vefa, Galatasaray, Edirne, Kastamonu, Ankara, Kayseri, Konya, \u0130zmir, Bilecik, Bolu, K\u00fctahya, Denizli, Trabzon liselerinin mezun vermedi\u011fi net olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Cephe gerisindeki hayatlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sava\u015flar\u0131n \u00fczerinde en \u00e7ok durduklar\u0131 yerler, asker\u00ee ve siyas\u00ee sonu\u00e7lard\u0131r. H\u00e2lbuki cephe gerisindeki hayatlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, sosyal, ekonomik, e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, sa\u011fl\u0131k gibi bir\u00e7ok alanda da hafife al\u0131nmayacak neticelerin h\u00e2s\u0131l oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda, Sultan Abd\u00fclhamid Han Hazretlerinin, \u00c7anakkale\u2019de yitirilen Dar\u00fclf\u00fcnun\u2019a ve gen\u00e7 nesillere hitaben; \u201cEyvah! G\u00f6zbebeklerim gitti.\u201d hayk\u0131r\u0131\u015f\u0131, daha bir anlam kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Yine, \u0130ngiliz General Aspinall Oglander\u2019in: \u201cBiz, \u00c7anakkale Sava\u015flar\u0131\u2019n\u0131 kaybettik ancak, bu sava\u015f\u0131n bizim i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin okumu\u015f gen\u00e7li\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla gelece\u011fini ellerinden almam\u0131z olmu\u015ftur.\u201d demesi de i\u015fin bir ba\u015fka boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n\n\n Fikir sava\u015flar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sava\u015f, her zaman tankla, topla, t\u00fcfekle olmaz. G\u00fcn olur, zihinlere sald\u0131r\u0131 ba\u015flar. Oradaki sava\u015f, cephedekinden \u00e7etin olabilir.<\/p>\n\n\n\n Bedeni e\u011fitmek, zihni e\u011fitmekten bir ad\u0131m daha kolayd\u0131r. Zihinlerin i\u00e7erisindeki sava\u015fta, hedefi \u015fa\u015f\u0131rmak, kaybeden taraf olmak demektir.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7lerini, d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yeti\u015ftirmek gerekiyor. De\u011ferler e\u011fitimi denen bir ger\u00e7ek var. De\u011ferler ne demek? As\u0131rlar\u0131n tecr\u00fcbesi, k\u0131ymeti, hazinesi demek. Parayla al\u0131namaz, d\u00fcnya mal\u0131 serilse \u00f6n\u00fcne, sahip olunamaz; e\u011fer nasipte yoksa o ba\u015fka.<\/p>\n\n\n\n De\u011ferler, kolay kazan\u0131lmaz. Kazan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi kolay da b\u0131rak\u0131lmaz, b\u0131rak\u0131lamaz, b\u0131rak\u0131lmamal\u0131\u2026 \u00c7al\u0131\u015fmak, bir erdemdir, de\u011ferdir. Bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7leri \u015f\u00fcphesiz t\u00fcrl\u00fc engellerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. Fakat her ne olursa olsun, tarihin her d\u00f6neminde her insan, hayat\u0131n belli zorluklar\u0131yla ba\u015fba\u015fa kald\u0131lar. Ve deyim yerindeyse kendi g\u00f6beklerini kendileri keserek yollar\u0131na devam ettiler. Gen\u00e7ler, nas\u0131l ki do\u011fru e\u011fitimle, azimle ve \u00e7al\u0131\u015fkanl\u0131kla \u00c7anakkale\u2019de cepheyi terk etmedilerse, bug\u00fcn de zihinlerini gizli\/a\u015fik\u00e2r d\u00fc\u015fmandan korumay\u0131 \u00f6\u011frenecek bir e\u011fitim almal\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Toprak kaybedilirse vatan, zihinler kaybedilirse gelecek elden gider\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7anakkale\u2026 Bug\u00fcne kadar \u00e7ok\u00e7a yaz\u0131ld\u0131, anlat\u0131ld\u0131. Haliyle zihinlerde fazlaca yer edinmi\u015f olabilir. Fakat ne kadar anlat\u0131lsa, anlata anlata dil yorulsa da az geliyor. Fedak\u00e2rl\u0131k kelimesinin tam olarak manas\u0131n\u0131 buldu\u011fu bu topraklarda \u00c7anakkale, bir fazla anlat\u0131lsa, daima bir eksik kal\u0131yor. Anlataca\u011f\u0131m\u0131z mevzu, gelecekle alakal\u0131. Konumuz, cephede m\u00fccadeleye ko\u015fan gen\u00e7ler. Zira \u00c7anakkale, Anadolu\u2019nun gelece\u011fi demekti. Gen\u00e7ler de<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":90,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-89","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ilham"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions\/91"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}