Bir taraftan Milyon Ta\u015f\u0131 taraf\u0131ndan gelen Bizans atl\u0131lar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015fini g\u00f6r\u00fcyor; bir taraftan B\u00eerun kap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kan sultan\u0131n maiyetindekilerle beraber ilerleyen atlar\u0131n nal seslerini i\u015fitiyor; bir taraftan da \u015fimdiki zaman bilmecesinde, umursamaz bir \u015fekilde \u00e7ay\u0131n\u0131 yudumlayanlar\u0131 izliyordum.<\/p>\n\n\n\n
\u0130stanbul, bir r\u00fcya \u015fehir. Caddeleri, sokaklar\u0131, tarih\u00ee dokusu, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ve ya\u015fan\u0131lacaklar\u0131, hatta ya\u015fanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken ya\u015fan\u0131lmayanlar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn bir \u015fehir. \u00c2sude hayatlar g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u00e7ileli y\u00fczlere tebess\u00fcm ederek bakm\u0131\u015f, \u015fimdiki zamanda ge\u00e7mi\u015f zaman\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f, \u00e7ok yorulmu\u015f, \u00e7ok y\u0131pranm\u0131\u015f fakat hi\u00e7 y\u00fcks\u00fcnmemi\u015f bir \u015fehir. Medeniyetler g\u00f6rm\u00fc\u015f, medeniyetlerle ya\u015fam\u0131\u015f ve sinesinde bir\u00e7ok medeniyeti eritmi\u015f bir \u015fehir.<\/p>\n\n\n\n
Yeditepe \u00fcst\u00fcnde zaman\u0131n gergef i\u015fledi\u011fi bu kadim topraklarda, her renk kendine bir yer edinmi\u015f. G\u00fcnler, aylar, y\u0131llar derken as\u0131rlar, as\u0131rlar \u00fcst\u00fcne binmi\u015f. \u0130stanbul\u2019u \u0130stanbul yapan bu g\u00fczellikler silsilesi, zaman\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za b\u00f6ylece \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fczel bir yeme\u011fin damakta b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 lezzet gibi, bir kez olsun kendisini g\u00f6renlerde, unutulmaz hat\u0131ralar b\u0131rakm\u0131\u015f bu kadim \u015fehir. Bir de bu \u015fehre, unutulmaz hat\u0131ralar b\u0131rakanlar olmu\u015f. Kimi eseriyle, kimi \u015fiiriyle, kimi mimarl\u0131\u011f\u0131yla, kimi adaletiyle, kimi de sanat\u0131yla\u2026<\/p>\n\n\n\n
\u0130stanbul sokaklar\u0131nda gezerken, yolunuz, hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015fekilde Divanyolu\u2019na d\u00fc\u015febilir. Kadim \u015fehir hat\u0131ralar\u0131ndan bir hat\u0131ra olarak \u00c7emberlita\u015f\u2019\u0131 burada selamlayabilirsiniz. \u00c7emberlita\u015f i\u00e7in kullan\u0131lan efsane bir anlay\u0131\u015f var. Buna g\u00f6re, \u015fehre herhangi bir sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sald\u0131ranlar; en fazla \u00c7emberlita\u015f\u2019\u0131n bulundu\u011fu yere kadar gelebilirler. Oradan \u00f6teye ge\u00e7emezler. Baz\u0131 tarih\u00ee kay\u0131tlarda ve rivayetlerde, Milyon Ta\u015f\u0131 i\u00e7in de ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131lsa da daha bask\u0131n olan\u0131, \u00c7emberlita\u015f\u2019t\u0131r. Bizansl\u0131lar\u0131n bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, \u00c7emberlita\u015f\u2019\u0131n alt\u0131nda, kutsal emanetler de vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bizansl\u0131lar\u0131n ekserisinin kabul\u00fcne g\u00f6re; g\u00fcya g\u00f6kten bir melek inecekti. Melek, elindeki k\u0131l\u0131c\u0131, \u00c7emberlita\u015f\u2019\u0131n hemen yan\u0131nda o anda bulunacak olan fakir bir adama verip, T\u00fcrkler, Bizansl\u0131lar taraf\u0131ndan \u0130ran civar\u0131ndaki Monodendrio (Tek a\u011fa\u00e7l\u0131 yer veya \u015fehir manas\u0131na gelir) denilen yere kadar s\u00fcr\u00fcleceklerdi.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu hadiselere \u015fahitlik ederken \u00c7emberlita\u015f, belki de tebess\u00fcm ediyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sultan Fatih\u2019in askerleri \u015fehre girdiler, mukaddes bayra\u011f\u0131 surlara diktiler, hem Milyon Ta\u015f\u0131\u2019n\u0131 hem de \u00c7emberlita\u015f\u2019\u0131 sar\u0131p sarmalad\u0131lar. Maksat g\u00fczel olunca, netice g\u00fczeller g\u00fczeli olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Onlara yard\u0131m i\u00e7in ne g\u00f6kten melek indi ne de bir fakire k\u0131l\u0131\u00e7 uzat\u0131ld\u0131. \u00d6yle ki bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin, onlar i\u00e7in bo\u015f bir lak\u0131rt\u0131 oldu\u011funu bizzat m\u00fc\u015fahade eden Bizans halk\u0131, art\u0131k \u00fcmitlerini kesmi\u015f, Ayasofya\u2019ya ko\u015fuyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Muhasaran\u0131n her saniyesini izleyen \u00c7emberlita\u015f, tarihin bir acayip ve \u015fahane i\u015fi olarak, ilk imparatorla ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan son imparatorun \u00e7aresizli\u011fine \u015fahitlik ediyordu. Hatta bu imparatorlar\u0131n annelerinin adlar\u0131 bile ayn\u0131yd\u0131. Tarih, ne kadar da enteresan. \u0130mparatorlar aras\u0131ndan s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gelen \u00c7emberlita\u015f, son imparatorun, bir k\u0131l\u0131\u00e7 darbesiyle devrili\u015fini uzaktan g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Tarihin kalem kalem yaz\u0131lm\u0131\u015f, harf harf dizilmi\u015f, c\u00fcmle c\u00fcmle i\u015flenmi\u015f sayfalar\u0131nda sava\u015flar, isyanlar, depremler, yang\u0131nlar vard\u0131r. \u0130nsano\u011flu bunlar\u0131 ya\u015far. Hayat\u0131n i\u00e7inden, bizzat hayat\u0131n i\u00e7ine sirayet eden durumlard\u0131r bunlar. Zaman ge\u00e7er, insanda izi kal\u0131r. \u015eehirler de insanlar gibidir. Canl\u0131d\u0131r, hayattad\u0131r, nefes dahi al\u0131r. Yap\u0131lar da \u015fehirler gibidir. Ya\u015farlar ve zaman\u0131n izlerini daima \u00fczerlerinde ta\u015f\u0131rlar. Bir meydan\u0131n ortas\u0131ndayken, bir soka\u011f\u0131n aras\u0131na d\u00fc\u015febilir yerleri. Her ne olursa olsun, onlar bir \u015fehrin sinesinde nefes almaya devam edecekler, ge\u00e7mi\u015f zamandan gelip gelece\u011fe gideceklerdir.<\/p>\n\n\n\n
Birinci Konstantinos, imparator olduktan sonra Byzantion\u2019u, Roma\u2019n\u0131n yeni merkezi yapmaya karar verdi. Hummal\u0131 imar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flad\u0131; sokaklar d\u00fczenleniyor, yollar diziliyor, meydanlar elden ge\u00e7iriliyordu. B\u00fcy\u00fck\u00e7e bir meydan olan Forum Konstanini\u2019nin ortas\u0131nda, erguvan renginde dokuz b\u00fcy\u00fck bloktan olu\u015fmakla beraber, bloklar\u0131n birle\u015fme yerleri defne dal\u0131 bi\u00e7iminde ku\u015faklarla kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tek par\u00e7a gibi g\u00f6r\u00fcnen bir porfir s\u00fctun y\u00fckseliyordu. Roma\u2019dan getirilen bu s\u00fctun, ba\u015ftanba\u015fa yenilenmi\u015f bir \u015fehrin merkezinde, dimdik duruyordu. Bu s\u00fctun, tarihin muhtelif d\u00f6nemlerinde, bir dizi tehlikeler atlatt\u0131. Depremlere dayand\u0131, isyanlara direndi. T\u00fcrklerle ilk tan\u0131\u015fmas\u0131, 567 y\u0131l\u0131nda oldu. Bu ilk temas, sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek uzunca bir beraberli\u011fin ilk dokunu\u015fuydu belki de. B\u00fcy\u00fck bir felaket daha bekliyordu s\u00fctunu; yang\u0131n. Devasa boyuttaki bu felakette, mermerleri zedelendi. Sultan \u0130kinci Mustafa zaman\u0131nda, bir dizi tamirattan ge\u00e7ti. Etraf\u0131na ge\u00e7irilen demir \u00e7emberler yenilendi ve yang\u0131nlarda patlayan bloklar\u0131n d\u00fc\u015fme tehlikesi giderildi. O g\u00fcnden sonra ad\u0131, \u00c7emberlita\u015f oldu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir taraftan Milyon Ta\u015f\u0131 taraf\u0131ndan gelen Bizans atl\u0131lar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015fini g\u00f6r\u00fcyor; bir taraftan B\u00eerun kap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kan sultan\u0131n maiyetindekilerle beraber ilerleyen atlar\u0131n nal seslerini i\u015fitiyor; bir taraftan da \u015fimdiki zaman bilmecesinde, umursamaz bir \u015fekilde \u00e7ay\u0131n\u0131 yudumlayanlar\u0131 izliyordum. \u0130stanbul, bir r\u00fcya \u015fehir. Caddeleri, sokaklar\u0131, tarih\u00ee dokusu, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ve ya\u015fan\u0131lacaklar\u0131, hatta ya\u015fanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken ya\u015fan\u0131lmayanlar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn bir \u015fehir. \u00c2sude<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":87,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-86","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kesfet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions\/88"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}