Faydalar\u0131 ve zararlar\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131lan internet, hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015f durumda. Faydalar\u0131 ve zararlar\u0131 ile konu\u015fulmaya da devam ediyor. Bizim analizimiz de klasik tart\u0131\u015fmalardan \u00f6teye gitmedi. Bunlar\u0131 listeledikten sonra, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n kullan\u0131c\u0131n\u0131n interneti nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131 hususu oldu\u011funu fark ettik.<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte, \u00f6\u011frencinin fayda olarak sundu\u011fu maddelerden biri dikkatimi \u00e7ekti: \u201cSosyal medya uygulamalar\u0131n\u0131n \u00fccretsiz olmas\u0131\u201d. Bu uygulamalar\u0131n \u00fccretsiz olmas\u0131, ula\u015f\u0131labilirli\u011fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Fakat sosyal medyan\u0131n \u00fccretsiz olma \u00f6zelli\u011fiyle, faydal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n
Hakikaten sosyal medya uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu \u00fccretsiz kullan\u0131ma sunulmaktad\u0131r. Hatta baz\u0131lar\u0131 mobil cihazlara y\u00fckl\u00fc olarak geliyor. B\u00f6ylelikle, bu uygulaman\u0131n ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131 verilirken, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hizmetten bedava yararlan\u0131yor olmak da cazip hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Her sene \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131l\u0131r ve d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok kazanan \u015firketleri s\u0131ralan\u0131r. Hepimizin bildi\u011fi baz\u0131 sosyal medya uygulamalar\u0131n\u0131n sahibi olan \u015firketler, bu listelerde ilk s\u0131ralarda yer al\u0131r. Burada akla \u015f\u00f6yle bir soru geliyor; \u201cKullan\u0131c\u0131dan para almad\u0131klar\u0131 halde nas\u0131l bu kadar \u00e7ok para kazan\u0131yorlar?\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u00dccretsiz ama \u00e7ok kazan\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00dccretsiz olduklar\u0131 halde \u00e7ok kazanmalar\u0131 i\u00e7in sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n, yapt\u0131klar\u0131 \u015fey basit asl\u0131nda; kullan\u0131c\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekmek. Kullan\u0131c\u0131, uygulamada ne kadar \u00e7ok vakit ge\u00e7irirse, onlar i\u00e7in iyidir. Bunu sa\u011flaman\u0131n yolu, kullan\u0131c\u0131n\u0131n dikkatini uygulama \u00fczerinde tutmaktan ge\u00e7er. Bu dikkati, ba\u015fkalar\u0131na satmak yoluyla da para kazanma s\u00fcreci ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015f asl\u0131nda, Michel Ende\u2019nin masal\u0131 and\u0131ran roman\u0131 \u201cMomo\u201dda, insanlar\u0131n zamanlar\u0131n\u0131 toplayarak g\u00fc\u00e7lenenlerin durumuna benziyor. Toplad\u0131klar\u0131 dikkat ve kullan\u0131c\u0131dan \u00e7ald\u0131klar\u0131 zaman, onlar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. Kullan\u0131c\u0131dan para alm\u0131yor, bunun yerine onlardan daha \u00e7ok \u201czaman\u201d talep ediyorlar. Bir ki\u015fi uygulamay\u0131 kulland\u0131k\u00e7a, onlar arka planda bunu paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Dikkat tacirli\u011fine ilgin\u00e7 bir misal<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dikkat ve reklam \u00fczerine Bat\u0131\u2019daki tarih\u00ee geli\u015fimi inceleyen Tim Wu, \u201cDikkat Tacirleri\u201d isimli hacimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bu durumu detaylar\u0131yla ele al\u0131yor. Tim Wu, \u201cSun\u201d gazetesiyle ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te \u015fu bilgilere yer veriyor: \u201cSun\u201d gazetesi, maliyetin alt\u0131nda sat\u0131\u015f fiyat\u0131yla rakiplerinden \u00e7ok daha fazla satmaya ba\u015flar. Hesap edildi\u011finde zarar\u0131na sat\u0131\u015flar yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fakat, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra insanlar\u0131n dikkatini \u00e7ekmeyi ba\u015faran gazete, tiraj s\u0131ralamas\u0131nda ilk s\u0131raya y\u00fckselir. Art\u0131k gazetede reklam yay\u0131nlanmaya ba\u015flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gazetecilikte reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ser\u00fcveni b\u00f6yle ba\u015flar. Neticede \u201cSun\u201d gazetesi maliyetin alt\u0131nda sat\u0131\u015fla olu\u015fan zarar\u0131, reklam gelirleriyle giderir. Yaln\u0131z, gazetenin reklam gelirlerini devam ettirmesi i\u00e7in okurun dikkatini daima \u00fczerinde tutmas\u0131, tiraj\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmemesi laz\u0131md\u0131r. Neticede insanlar\u0131n ilgisini \u00e7eken -medyan\u0131n bug\u00fcn de kulland\u0131\u011f\u0131- \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sayfa haberleriyle ve neredeyse bedavaya sat\u0131lmas\u0131yla, sat\u0131\u015f miktar\u0131 artmaya devam eder.<\/p>\n\n\n\n Gazetenin kurucusu Day, bedavaya toplad\u0131\u011f\u0131 dikkati, reklam veren \u015firketlere satmaktad\u0131r. O g\u00fcnden bug\u00fcne medyada \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fse de Day\u2019in ke\u015ffetti\u011fi bu y\u00f6ntem, dikkat tacirleri taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde kullan\u0131l\u0131r. Medya organlar\u0131 kaliteli, faydal\u0131 yay\u0131n yapmaktan ziyade insanlar\u0131n dikkatini \u00e7ekmeye odaklan\u0131r. Onlar i\u00e7in as\u0131l olan, dikkati kendi taraflar\u0131na \u00e7ekmektir. Belki, \u201creklam\u0131n iyisi k\u00f6t\u00fcs\u00fc olmaz\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi de buradan geliyordur.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zla geli\u015fen ve hayat\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelen internette de bu durum, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Yapay zek\u00e2 destekli, her an kullan\u0131c\u0131ya uyar\u0131 g\u00f6nderebilen ve g\u00f6nderdi\u011fi bildirimle her an insanlar\u0131n dikkatini \u00e7eken, insan\u0131 ad\u0131m ad\u0131m takip eden sistemler, \u015firketler i\u00e7in bu i\u015fi kolayla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bedava uygulama, dikkati toplarken, ki\u015filerin ilgi, ihtiya\u00e7, hobi gibi verilerini de toplay\u0131p kay\u0131t eder. Dikkatinizi daha fazla \u00e7ekebilmek i\u00e7in de bu verileri kullan\u0131r. Mesela, uygulamada\/internette g\u00f6sterilen reklamlarda, kullan\u0131c\u0131n\u0131n ilgi ve ihtiya\u00e7lar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar. Kitap kurduysan\u0131z kitaplar, \u00f6\u011frenci iseniz bilumum k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri, arama motorunda hangi \u00fcr\u00fcn\u00fc arad\u0131ysan\u0131z o \u00fcr\u00fcn\u00fcn reklam\u0131, al\u0131\u015f veri\u015f sitelerinde inceledi\u011finiz \u00fcr\u00fcnlerin reklam\u0131, i\u00e7inde reklam olan her sayfada kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n Bir di\u011fer boyut, uygulamalar\u0131n yap\u0131sal \u00f6zellikleriyle alakal\u0131d\u0131r. Bir yandan kullan\u0131c\u0131y\u0131 uzun s\u00fcre ekranda tutan bir tasar\u0131m haz\u0131rlan\u0131rken, di\u011fer yandan, ilgilendi\u011finiz konularda i\u00e7erikler kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kar. Sosyal platformlar\u0131n birinde, bir video izledi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcn. Siz zahmete girmeyin diye uygulama, videolar\u0131 otomatik oynatabilir, bir video bitti\u011finde otomatik olarak di\u011fer videoyu ba\u015flatabilir ya da benzer i\u00e7eriklere de g\u00f6z atman\u0131z i\u00e7in sizi y\u00f6nlendirebilir. Bunlar\u0131 yaparken de zorunlu olarak izlemeniz gereken reklamlar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Neticede hi\u00e7bir \u015fey bedava de\u011fildir<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6dedi\u011finiz bedel; bazen dikkatiniz, bazense de\u011feri paha bi\u00e7ilmez derecede k\u0131ymetliniz, zaman\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Faydalar\u0131 ve zararlar\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131lan internet, hayat\u0131m\u0131zda \u00f6nemli bir yer edinmi\u015f durumda. Faydalar\u0131 ve zararlar\u0131 ile konu\u015fulmaya da devam ediyor. Bizim analizimiz de klasik tart\u0131\u015fmalardan \u00f6teye gitmedi. Bunlar\u0131 listeledikten sonra, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n kullan\u0131c\u0131n\u0131n interneti nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131 hususu oldu\u011funu fark ettik. Bununla birlikte, \u00f6\u011frencinin fayda olarak sundu\u011fu maddelerden biri dikkatimi \u00e7ekti: \u201cSosyal medya uygulamalar\u0131n\u0131n \u00fccretsiz olmas\u0131\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":104,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gelisim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=103"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions\/105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/satirarasi.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}